Czym jest zaburzenie osobowości borderline?

Zaburzenie osobowości borderline w/g klasyfikacji DSM-IV (APA, 1994) to:

Ø  utrzymujący się wzorzec niestabilności w relacjach interpersonalnych,

Ø  zmienność w obrazie własnego Ja,

Ø  znacznej impulsywności,

Ø  niestabilności i zmienności stanów emocjonalnych.

Zaburzenie osobowości typu borderline diagnozuje się, gdy dana osoba spełnia co najmniej pięć z następujących kryteriów:

a)   intensywne wysiłki, aby uniknąć realnego lub wyobrażonego porzucenia,

b)   wzorzec niestabilnych i intensywnych relacji z innymi, szczególnie z bliskimi osobami,

c)   trwałe i znacząco niestabilne wyobrażenie na swój temat i zmienny obraz własnego Ja,

d)   impulsywność w co najmniej dwóch obszarach (np.: wydatki, aktywność seksualna, zażywanie substancji psychoaktywnych, nieostrożna jazda samochodem, objadanie się, bardzo restrykcyjne diety), która może prowadzić do zachować autodestrukcyjnych

e)   powtarzające się zachowania, gesty lub groźby samobójcze albo dotyczące samookaleczenia,

f)    niestabilność emocjonalna spowodowana zmiennością nastroju,

g)   chroniczne uczucie wewnętrznej pustki,

h)   nieadekwatnie intensywny gniew i trudności z opanowaniem go,

i)     przelotne, związane ze stresem myśli o charakterze paranoidalnym.

 

Co to oznacza?

Charakterystyczny dla tego zaburzenia jest niestabilny obraz siebie, np.: trudno im określić jakie są, co lubią, co nie lub jest to bardzo zmienne. Podejmują także nieustające wysiłki w celu uniknięcia wyobrażonego lub rzeczywistego porzucenia przez bliskich i w takich chwilach mogą odczuwać paraliżujący lęk przez samotnością. Związane jest to z poczuciem, że sami sobie nie poradzą i do „przeżycia” potrzebują innych ludzi. Wysiłki na rzecz uniknięcia porzucenia mogą powodować impulsywne i niebezpieczne zachowania, jak: samo okaleczanie się, podejmowanie prób samobójczych lub grożenie nimi, jeśli mają poczucie, że partner lub partnerka chce ich zostawić.

Osoby z tej grupy często odczuwają silną potrzebę zależności. W jednej chwili mogą czuć miłość, podziw czy uwielbienie do swojego partnera/rki i widzieć go/ją jako wręcz doskonałego, na zmianę z odczuwaniem do niego/do niej nienawiści, pogardy czy furii oraz zmienić widzenia go/jej z doskonałego na absolutnie złego i nie posiadającego żadnych zalet, ani jakichkolwiek dobrych cech. Osoby te skłonne są do nagłych, nieoczekiwanych zmian w ocenie innych osób na skali „zły-dobry”, np.: w jednej chwili postrzegają kogoś jako osobę opiekuńczą i troskliwą, a chwilę później mogą jaką widzieć jako surową i karzącą. Jest to naprzemienny i cyrkularny proces idealizacji-dewaluacji.

Poza tym osoby cierpiący z powodu tego zaburzenia często odczuwają silną potrzebę zależności, tzn. w relacjach mogą być zaborcze, nadmiernie zazdrosne, itp. Jednocześnie panicznie boją się porzucenia. Osoba z zaburzeniem osobowości borderline może w jednym momencie idealizować partnera/partnerkę i nie wyobrażać sobie życie bez niego, a chwilę później go/ją dewaluować czując, np.: wstręt, złość czy nienawiść. Efektem takiego przeżywania relacji z jest ich niestabilność czy trudność w zbudowaniu satysfakcjonującej, opartej na zaufaniu oraz bliskości relacji z drugą osobą.

 

Adam Zajączkowski

Psycholog, Psychoterapeuta

Categories: Psychologia

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

%d bloggers like this: